Παιδεία και εκπαίδευση.

Είναι δύο πράγματα, εννοιες, αντικειμενα, που είναι τελείως διαφορετικά και λίγο ή πολύ τα έχουμε μπερδέψει.

Η παιδεία, σαν αντικείμενο έχει την ανατροφή και την μόρφωση. Παιδεία είναι ξέρεις να διαβάσεις. Να ξέρεις να κάνεις απλές πράξεις αριθμητικής. Να ξέρεις να σέβεσαι τους κανόνες και τον διπλανό σου. Να ξέρεις και να μπορείς να σκέφτεσαι. Η παιδεία σαν σκοπό έχει την ομαλή ένταξή σου στο κοινωνικό περιβάλλον, την διατήρησή σου μέσα σε αυτό. Παιδεία σου δίνουν οι γονείς σου, η πολιτεία, η κοινωνία, ο τύπος, η εκκλησία, και όλοι όσοι επηρεάζουν την κοινωνική σου συμπεριφορά.

Για να τα πετύχεις όλα αυτά, χρειάζεσαι μαθήματα , όπως Ελληνικά Αρχαία, Μαθηματικά, Τριγωνομετρία, Αλγεβρα, Φυσική, Ιστορία, Αγωγή του Πολίτη και πάει λέγοντας. Και βέβαια συνεχή ανατροφή από τους γονείς σου και όλο το κοινωνικό σου περιβάλλον.

Η τριγωνομετρία φίλε μου, δεν θα την χρειασθείς ποτέ ίσως στην ζωή σου εφαρμοστκά. Σε βοηθάει όμως στην ανάλυση, στην σύνθεση στην μεθοδολογία. Τα μαθηματικά φίλε μου είναι παντελώς άχρηστα στην καθημερινότητά σου. Σε βοηθούν όμως στην ανάπτυξη της σκέψης και της λογικής. Τα αρχαία δεν θα τα δείς σαν χρήση γλώσσας, αλλά σαν ετυμολογία, σύνταξη, έννοια, προσδιορισμό, επικοινωνία, λογική. Είναι εξοντωτικά ηλίθιο, να κάνεις Ελένη του Σοφοκλή από μετάφραση. Σου προσφέρει τι; H γεωγραφία σου είναι χρήσιμη στην καθημερινότητά σου. Όχι χρηστικά αλλά στις εγκύκλιες γνώσεις σου.

Μιας λοιπόν και αναφερόμαστε σε κοινωνική συμπεριφορά, η κοινωνία, και το κράτος που είναι ο «δομημένος» εκφραστής της κοινωνίας, έχει το δικαίωμα να την διαμορφώνει όπως επιθυμεί. Συνεπώς εφ όσον το κράτος έχει το δικαίωμα , συνάμμα έχει και την υποχρέωση να σου την παρέχει και υποχρεωτικά, αλλά κυρίως με δικές του δαπάνες. Το κράτος επίσης έχει κάθε δικαίωμα, στους φορείς που σου χορηγούν παιδεία, έστω και αν αυτοί λειτουργούν ανεξάρτητα από τις δικές του δομές και εξουσίες, π.χ. Τύπος, να ορίζει στενά όρια και σημεία ελέγχου.

 Η εκπαίδευση είναι άλλο πράγμα. Αφού το άτομο έχει μπεί σε διαδικασία παιδείας και την συνεχίζει εφ όρου ζωής ηθελημένα ή αθέλητα, έρχεται η εκπαίδευση, για να του δώσει τα εφόδια, για να μπορεί να αναπτυχθεί, αλλά κυρίως για να βιοπορίσει. Το να μάθεις Αγγλικά ή Γερμανικά, δεν είναι θέμα παιδείας, δεν αφορά την κοινωνία, αφορά εσένα. Εσύ θα χρησιμοποιήσεις τις γνώσεις σου αυτές, για να βρείς ποιο εύκολα δουλειά. Το να μάθεις ζωγραφική, ή πιάνο, αφορά εσένα. Το να σπουδάσεις χημικός, ή χημικός μηχανικός, αφορά εσένα.

Βεβαίως αφορά και την κοινωνία ή το κράτος αν σπουδάσεις χημικός μηχανικός ή γιατρός, ή αν δεν σπουδάσεις και επιλέξεις να μάθεις την τέχνη του πλακά ή του μάγειρα, αλλά αυτό είναι κάτι που δεν την αφορά, εφ όσον η κοινωνία, το κράτος, το σύνταγμα σου επιτρέπει να κάνεις ότι «γουστάρεις» με τις σπουδές σου και το επάγγελμά σου.

Στην χώρα μας δυστυχώς έχουμε εγκαταλείψει την παιδεία. Στην χώρα μας δυστυχώς κάνουμε εκπαίδευση κακή και ελλιπή. Και στην χώρα μας έχουμε μπλέξει το δικαίωμα της εκπαίδευσης που είναι ιδιωτικό, να γίνεται κατά κανόνα με δημόσια δαπάνη.

Η «δημόσια» παροχή , πρέπει να γίνεται με την λογική της αντιπαροχής, Σου δίνω δημόσια παιδεία δωρεάν, γιατί εγώ έχω να ωφεληθώ από αυτήν. Εχω να ωφεληθώ σαν κοινωνία, σαν σύνολο. Εγώ δεν μπορώ να σε «σπουδάσω» γιατρό, να ξοδέψω λεφτά, …. Και εσύ να σηκωθείς αύριο και να πας να ασκήσεις το επάγγελμά σου στην Γερμανία ή στην Αμερική.  Εάν εσύ πληρώσεις από την τσέπη σου, γι την εκπαίδευσή σου αυτή, τότε με γειά σου με χαρά σου.

Βεβαίως υπάρχει και ο αντίλογος. Η χώρα χρειάζεται γιατρούς. Συμφωνώ……. Πόσους γιατρούς χρειάζεται; ……εκατό τον χρόνο. Μάλιστα. Εσύ λοιπόν χώρα που χρειάζεσαι 100 γιατρούς το χρόνο, δώσε την ευχέρεια σε 100 ανθρώπους τον χρόνο να σπουδάσουν γιατροί. Φρόντισέ τους, δώσε τους δωρεάν βιβλία, δωρεάν στέγη, δωρεάν σίτιση, δωρεάν εκπαίδευση. …..Βεβαίως…… αποφασίζει όμως ο δωρεάν εκπαιδευμένος, ταισμένος, στεγασμένος κλπ γιατρός, να πάει να ασκήσει το επάγγελμά του, στην Γερμανία; …..δικαίωμά του…..  Να σου τα επιστρέψει  κυρία χώρα πίσω τα χρήματα.

Εδώ δυστυχώς δεν χορηγούμε πλέον σαν κοινωνία δωρεάν παιδεία, αλλά δωρεάν εκπαίδευση. Μία εκπαίδευση , που δεν έχει σαν βάση της την παιδεία. Μία εκπαίδευση άθλια και παράλογη. Διδασκόμαστε στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Υπολογιστές. ….Μα απ όταν γράφτηκε το βιβλίο, μέχρι σήμερα, πολλά έχουν αλλάξει. Αν όμως το παιδί είχε μάθει την ανάλυση, την σύνθεση, την τάξη, την λογική, …..οι υπολογιστές θα ήταν πολύ πιο εύκολη υπόθεση, ….ανα πάσα στιγμή.

Μπερδέψαμε την επιστήμη με την Τέχνη. …..Γιατί; ….. η τριτοβάθμια εκπαίδευσή μας σήμερα βγάζει  «τεχνίτες», και όχι «επιστήμονες». …..γιατί;  H επιστήμη σου δίνει την χαρά της δημιουργίας, της σύνθεσης, της ανάλυσης, της σκέψης. Η τέχνη , την χαρά της εφαρμογής και της εμπειρίας. Το ένα χωρίς το άλλο είναι παντελώς στείρα και άχρηστα. …..γιατί; υποπέσαμε σε τέτοιο ….ολίσθημα;

Γιατί αποποιηθήκαμε την παιδεία και πέσαμε με τα μούτρα στην εκπαίδευση; Γιατί συνδέσαμε την μόρφωση με το επάγγελμα που θα ακολουθήσουμε αργότερα, για να «βγάλουμε» τα προς το ζείν; Τι εξυπηρετεί η εγκατάλειψη της παιδείας της Ελληνικής, με το μοντέλο «εκπαίδευσης» το Φιλλανδικό;

Τελικά οι κοινωνία θα πάει μπροστά με «τεχνίτες» ή με «επιστήμονες» που ασκούν και τέχνη;…… και τελικά……. Γιατί αυτή η χώρα, η κοινωνία…… έχει σταματήσει να προσφέρει παιδεία στους …Ιθαγενείς της;