Τα ΣΦΑΚΙΑ, στα χρόνια της Ενετοκρατίας και
της Τουρκοκρατίας, ήταν μια πλούσια ανεξάρτητη και ημιαυτόνομη περιοχή. Οι
κάτοικοι τους ασχολιόντουσαν με τον εμπόριο και τα καράβια. Δεν είχαν κανένα λόγο για επαναστάσεις. Οι Σφακιανοί,
ήταν οι πρώτοι που έκαναν τις επαναστάσεις στην Κρήτη.
Το Σούλι ήταν ακριβώς η ίδια περίπτωση.
Η Ύδρα, οι Σπέτσες, τα Ψαρά , ήταν ακριβώς η ίδια περίπτωση.
Οι Μανιάτες ξέχασαν ως φαίνεται ότι: Στις 17 Μαρτίου του 1821 στην Αρεόπολη συγκεντρώθηκαν οι πρόκριτοι της Μάνης και όλοι οι ένοπλοι Μανιάτες με αρχηγό τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, που είχε εκλεγεί αρχηγός από τη Συνέλευση των Κιτριών. Εκεί μετά τη δοξολογία, μπροστά στον Ιερό Ναό των Ταξιαρχών, ύψωσαν το λάβαρο του Αγώνα, δηλαδή τη Μανιάτικη Σημαία. Η σημαία ήταν λευκή, με μπλε σταυρό στη μέση. Στη πάνω πλευρά έγραφε «ΝΙΚΗ Η’ ΘΑΝΑΤΟΣ» και στη κάτω το ένδοξο «ΤΑΝ ‘Η ΕΠΙ ΤΑΣ».
εις το όνομα του Παντοδύναμού μας Θεού,
εις το όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού
και της Αγίας Τριάδος,
να χύσω και την υστέραν ρανίδα του αίματός μου,
υπέρ πίστεως και Πατρίδος.Ορκίζομαι,
να μη βλέψω εις τα όπισθεν
εάν δεν αποδιώξω τον εχθρόν της Πατρίδος
και της Θρησκείας μου.Ορκίζομαι,
«Ταν ή επί Τας» και «Νίκη ή Θάνατος»
υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Σας μεταφέρω σε πολύ λίγες γραμμές την ιστορία του.
Ο Ιωάννης Δασκαλογιάννης (Ανώπολη Σφακίων 1722 ή 1730 - Ηράκλειο, 17 Ιουνίου 1771) ήταν Έλληνας αγωνιστής, ήρωας της Κρητικής Επανάστασης του 1770. Καταγόταν από παλιά οικογένεια των Βλάχων, η οποία έγινε πλούσια από ναυτικές επιχειρήσεις. Ο Δασκαλογιάννης μορφώθηκε στο εξωτερικό, ταξίδεψε επικεφαλής του εμπορικού του στόλου και γνωρίστηκε με πολλές προσωπικότητες της εποχής του. Τον αποκάλεσαν δάσκαλο για τη μόρφωση, τη γλωσσομάθεια και τον σεβασμό που ενέπνεε. Όταν η Αικατερίνη Β΄ της Ρωσίας προετοίμαζε τον ρωσοτουρκικό πόλεμο, ο Δασκαλογιάννης συνεννοήθηκε με τον προσωπικό του φίλο ναύαρχο Ορλώφ και έφτασε στην Κρήτη με τους προκρίτους της Μάνης, όπου άρχισε να οργανώνει την εξέγερση. Τελικά, παρότι ο ρωσικός στόλος δεν έπλευσε προς τη Κρήτη, όπως είχε συμφωνηθεί, αποφάσισε να κηρύξει την επανάσταση μόνο στα Σφακιά, με 1.300 άνδρες και με την ελπίδα ότι η ενέργειά του θα προκαλούσε γενικό ξεσηκωμό. Η συνέχεια όμως τον διέψευσε και, όταν είδε ότι ο σκληρός και αιματηρός αγώνας ήταν καταδικασμένος, αναγκάστηκε να παραδοθεί πιστεύοντας στην υπόσχεση των Τούρκων ότι θα σταματούσαν τις σφαγές και θα έδιναν αμνηστία. Τον έγδαραν όμως ζωντανό στις 17 Ιουνίου 1771 στην πλατεία Ατ Μεϊντάν του Ηρακλείου μπροστά στο πλήθος.
τα παλληκάρια των Σφακιών εις τη φωτιά θα βάλης
Σώπαν εσύ Πρωτόπαπα μ΄ακόμη δε σου το πα
εγώ θα υπάω το σταυρόν εις των Χανιών τη πόρτα>>.
Ο λαϊκός ριμαδόρος Μπαντζελιός αφηγήται μέσω του Σκορδύλη:
…Που είν’ οι γι’ άντρες των Σφακιών οι άξιοι κ’ αντρειωμένοι
σούλο τον κόσμο ξακουστοί, περίσσια τιμημένοι;
Που είν’ οι γάντρες τω Σφακιώ, ούλοι μιτσοί μεγάλοι,
Που το πρωτοσηκώσασι του βασιλιά κεφάλι;
Άλλους έφα’ ο πόλεμος, κι’ άλλ’ εξενιτευτήκα,
Κ’ έρημα και παντέρημα και τα Σφακιά τ’ αφήσα
Πού ειν’ η χώρα τω Σφακιώ με τα πολλά καράβια
Με τα εκατό τση τα’ εκκλησιές τα πλούσια τα σεράγια;
Ούλα γενήκατε σωρός και δεν βγορίζει σπίτι……..
Ετσι λοιπόν αγαπητοί μου.
Ο Δασκαλογιάννης από την μια, μαζί με Σφακιανούς,
Μανιάτες, Σουλιώτες, Ναουσαίους, Υδραίους , Σπετσιώτες, Ψαριανούς και
λοιπούς ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΛΟΓΟ ΝΑ
ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣΟΥΝ,και από την άλλη,
Η Μάνη ήταν ακριβώς η
ίδια περίπτωση. Οι Μανιάτες είχαν την αυτονομία τους. Δεν είχαν κανένα λόγο για επαναστάσεις. Οι Μανιάτες ήταν οι πρώτοι που
έκαναν τις επαναστάσεις στην Πελοπόννησο.
Η Νάουσα ήταν ακριβώς η ίδια περίπτωση.Το Σούλι ήταν ακριβώς η ίδια περίπτωση.
Η Ύδρα, οι Σπέτσες, τα Ψαρά , ήταν ακριβώς η ίδια περίπτωση.
Στα μέρη αυτά, -- στα οποία δεν υπήρχε λόγος για
επανάσταση – ξεσηκώνονταν πρώτοι και καλύτεροι για επανάσταση. !!!
Σήμερα τα
Σφακιά, δεν έχουν καπεταναίους, αλλά «άριστα και εξυπηρετικά γκαρσόνια». Οι
κυράδες, δεν μεγαλώνουν επαναστάτες και καπεταναίους, αλλά κάνουν τις καθαρίστριες
στα «ROOMS TO LET΄»Οι Μανιάτες ξέχασαν ως φαίνεται ότι: Στις 17 Μαρτίου του 1821 στην Αρεόπολη συγκεντρώθηκαν οι πρόκριτοι της Μάνης και όλοι οι ένοπλοι Μανιάτες με αρχηγό τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, που είχε εκλεγεί αρχηγός από τη Συνέλευση των Κιτριών. Εκεί μετά τη δοξολογία, μπροστά στον Ιερό Ναό των Ταξιαρχών, ύψωσαν το λάβαρο του Αγώνα, δηλαδή τη Μανιάτικη Σημαία. Η σημαία ήταν λευκή, με μπλε σταυρό στη μέση. Στη πάνω πλευρά έγραφε «ΝΙΚΗ Η’ ΘΑΝΑΤΟΣ» και στη κάτω το ένδοξο «ΤΑΝ ‘Η ΕΠΙ ΤΑΣ».
Εκεί κήρυξαν
το πόλεμο στη Τούρκικη αυτοκρατορία, γι’ αυτό η σημαία τους έγραφε «ΝΙΚΗ Η’
ΘΑΝΑΤΟΣ» και όχι «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Ή ΘΑΝΑΤΟΣ», επειδή η Ελευθερία για τους Μανιάτες
ήταν δεδομένη. Επανάσταση έκαναν οι υπόλοιποι Έλληνες που διεκδικούσαν την
Ελευθερία τους. Τον παρακάτω όρκο απάγγειλε ο ιερός κλήρος και επαναλάμβαναν οι
αρματωμένοι Μανιάτες:
«Ορκίζομαι,εις το όνομα του Παντοδύναμού μας Θεού,
εις το όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού
και της Αγίας Τριάδος,
να χύσω και την υστέραν ρανίδα του αίματός μου,
υπέρ πίστεως και Πατρίδος.Ορκίζομαι,
να μη βλέψω εις τα όπισθεν
εάν δεν αποδιώξω τον εχθρόν της Πατρίδος
και της Θρησκείας μου.Ορκίζομαι,
«Ταν ή επί Τας» και «Νίκη ή Θάνατος»
υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Σήμερα οι «απόγονοι» συνωστίζονται στην σειρά,
για το ποιος θα πρωτοπουλήσει τον πύργο του στους Γερμανούς, ή κάνουν
διαγωνισμό με τους Σφακιανούς, για το ποιος έχει τα καλύτερα γκαρσόνια, και τις
καλύτερες καθαρίστριες.
Στο Σούλι, συνωστίζονται για επιδοτήσεις από την
ΕΟΚ, και για Φωτοβολταικά. Στην Υδρα , και στις Σπέτσες , εδώ και πολύ καιρό…….
Είναι μπροστά από τους Μανιάτες και τους Σφακιανούς. Στην Νάουσα συνωστίζονται
στα γραφεία του ΟΑΕΔ, για να πάρουν άδεια για χρησιμοποίηση Αλβανών, Σκοπιανών,
Σενεγαλέζων Κογκολέζων και Μπαγκλαντεσιανών, για να μαζέψουν τα ροδάκινα και τα
αχλάδια.
Κωλόπαιδα……… ναι ….κωλόπαιδα
Η ποιο Τραγική φιγούρα των τελευταίων
500 χρόνων στην «Ιστορία μας» , είναι ο
Δασκαλογιάννης.Σας μεταφέρω σε πολύ λίγες γραμμές την ιστορία του.
Ο Ιωάννης Δασκαλογιάννης (Ανώπολη Σφακίων 1722 ή 1730 - Ηράκλειο, 17 Ιουνίου 1771) ήταν Έλληνας αγωνιστής, ήρωας της Κρητικής Επανάστασης του 1770. Καταγόταν από παλιά οικογένεια των Βλάχων, η οποία έγινε πλούσια από ναυτικές επιχειρήσεις. Ο Δασκαλογιάννης μορφώθηκε στο εξωτερικό, ταξίδεψε επικεφαλής του εμπορικού του στόλου και γνωρίστηκε με πολλές προσωπικότητες της εποχής του. Τον αποκάλεσαν δάσκαλο για τη μόρφωση, τη γλωσσομάθεια και τον σεβασμό που ενέπνεε. Όταν η Αικατερίνη Β΄ της Ρωσίας προετοίμαζε τον ρωσοτουρκικό πόλεμο, ο Δασκαλογιάννης συνεννοήθηκε με τον προσωπικό του φίλο ναύαρχο Ορλώφ και έφτασε στην Κρήτη με τους προκρίτους της Μάνης, όπου άρχισε να οργανώνει την εξέγερση. Τελικά, παρότι ο ρωσικός στόλος δεν έπλευσε προς τη Κρήτη, όπως είχε συμφωνηθεί, αποφάσισε να κηρύξει την επανάσταση μόνο στα Σφακιά, με 1.300 άνδρες και με την ελπίδα ότι η ενέργειά του θα προκαλούσε γενικό ξεσηκωμό. Η συνέχεια όμως τον διέψευσε και, όταν είδε ότι ο σκληρός και αιματηρός αγώνας ήταν καταδικασμένος, αναγκάστηκε να παραδοθεί πιστεύοντας στην υπόσχεση των Τούρκων ότι θα σταματούσαν τις σφαγές και θα έδιναν αμνηστία. Τον έγδαραν όμως ζωντανό στις 17 Ιουνίου 1771 στην πλατεία Ατ Μεϊντάν του Ηρακλείου μπροστά στο πλήθος.
Ο Δασκαλογιάννης είχε πεισθεί για την ειλικρίνεια των
Ρώσων, ως προς την έμπρακτη βοήθεια τους. Ο θείος του Δασκαλογιάννη, ο
Πρωτόπαπας Σφακίων, προβλέποντας την
καταστροφή, προσπάθησε να τον πείσει να μην κάνει την επανάσταση. Όταν όμως
αποφασίσθηκε η επανάσταση και αυτός συντάχθηκε με τους αγωνιστές.
<< Δάσκαλε
Γιάννη, σώπασε, τη Κρήτη μη ξεβγάλης τα παλληκάρια των Σφακιών εις τη φωτιά θα βάλης
Σώπαν εσύ Πρωτόπαπα μ΄ακόμη δε σου το πα
εγώ θα υπάω το σταυρόν εις των Χανιών τη πόρτα>>.
Τραγική φιγούρα. Ενας πάμπλουτος της εποχής, που δεν έχει κανένα λόγο να
επαναστατήσει, είναι ο πρωτομάστορας της επανάστασης, μιας επανάστασης που
είναι καταδικασμένη να αποτύχει. Και οι ΑΠΩΛΕΙΕΣ της επανάστασης ήταν.Το
τίμημα να τα βάλει με το σουλτάνο και χωρίς ξένη βοήθεια μια και μόνη επαρχία
ήταν το ακόλουθο, από τους 11000 κατοίκους : 3500 σκοτώθηκαν στις μάχες. 1500 πέθαναν από
κακουχίες. 2000 μετοίκησαν εκτός Κρήτης και αρκετοί εκτός Ελλάδας. 4000 έμειναν ζωντανοί στα ερείπια της
επαρχίας, είναι αυτοί που θα γεννήσουν τους ήρωες του 1821.
Εκτιμάται ότι από τους Τούρκους υπήρξαν πάνω από 6000
νεκροί. Ο λαϊκός ριμαδόρος Μπαντζελιός αφηγήται μέσω του Σκορδύλη:
…Που είν’ οι γι’ άντρες των Σφακιών οι άξιοι κ’ αντρειωμένοι
σούλο τον κόσμο ξακουστοί, περίσσια τιμημένοι;
Που είν’ οι γάντρες τω Σφακιώ, ούλοι μιτσοί μεγάλοι,
Που το πρωτοσηκώσασι του βασιλιά κεφάλι;
Άλλους έφα’ ο πόλεμος, κι’ άλλ’ εξενιτευτήκα,
Κ’ έρημα και παντέρημα και τα Σφακιά τ’ αφήσα
Πού ειν’ η χώρα τω Σφακιώ με τα πολλά καράβια
Με τα εκατό τση τα’ εκκλησιές τα πλούσια τα σεράγια;
Ούλα γενήκατε σωρός και δεν βγορίζει σπίτι……..
Τα κωλόπαιδά τους οι απόγονοι τους,
Που συνωστίζονται στον διαγωνισμό mister garsoni, miss katharistria, mister epidotoumenos , και mister fotovoltaikos, καθώς και «πωλείται οικόπεδο, πύργος, αγροτεμάχιο».
Ακριβώς αγαπητοί μου.
ΚΩΛΟΠΑΙΔΑ …..ναι……ΚΩΛΟΠΑΙΔΑ
.........Για την συγγραφή.
Ένα κωλόπαιδο.